Bandentest – 10 Youngtimer- en retro-banden

STRAAT
Natuurlijk wordt er met retromotoren en youngtimers ook op de snelweg gereden, maar hun voornaamste habitat is secundaire wegen. We hebben alle relevante eigenschappen van de banden grondig getest op een bochtig testparcours en een heuse hogesnelheidsbaan met kombochten.

Ja, we weten ook wel dat youngtimers als de Kawasaki ER-5 of retromotoren als de Triumph Bonneville T120 in de regel worden gebruikt voor ontspannen plezierritjes of normaal woon-werkverkeer. Dus met snelheden en stuurwerk waarbij ultieme grip, een messcherp instuurgedrag en glasheldere feedback minder vereist zijn dan bij supersportmotoren of sportieve naked bikes. Maar enkel omdat het doorgaans niet vereist is, wil nog niet zeggen dat het allemaal niet relevant is in de praktijk. Een goed voorbeeld is de remweg, want die is op elke soort motor belangrijk, en die kan het verschil maken tussen ‘oef, dat ging nog net goed’ en ‘krrrsssschhhh!’ Om een lang verhaal kort te maken: ook youngtimers en retrobikes profiteren van moderne banden, eerstgenoemde categorie vaak zelfs enorm. Vaak wordt niet alleen de veiligheid maar ook gewoon het rijplezier naar een hoger niveau getild. Je krijgt er dus een leukere motor van. Dat bleek ook in deze test. In beide geteste categorieën zijn er duidelijke winnaars – en beide keren zijn dat radiaalbanden. Zowel de ER-5 als de Bonnie T120 knapten er flink van op, en zowel bij mooi als bij slecht weer. Maar laten we eerst eens kijken naar de youngtimers en dus de ER-5.

Hier gooit Michelin hoge ogen met de Pilot Street Radial en kaapt de zege weg voor de op de tweede plaats eindigende Bridgestone BT-46. Dat is ongetwijfeld te danken aan de radiaalconstructie; simpel gezegd zijn radiaalbanden stabieler dan diagonaalbanden (de overige vier bandenmodellen) en gedragen zich daardoor berekenbaarder en ze geven de rijder een duidelijker gevoel. Een duidelijker gevoel geeft vertrouwen en vertrouwen geeft veiligheid. Bij de geteste banden voor retromotoren wordt deze argumentatie nog eens bevestigd. Hier zit ook een gemengde bandenset tussen: bij de Pirelli is de smalle voorband diagonaal opgebouwd en de achterband radiaal. De zege gaat echter duidelijk naar de Continental- combinatie van RoadAttack 3CR voor en RoadAttack 4 achter. Deze Conti-combi geeft de Triumph werkelijk vleugels en doet hem gevoelsmatig ettelijke kilo’s verliezen. Ook de Conti’s geven een duidelijke feedback, je voelt precies hoe het wegdek eraan toe is. Dat is voor alle rijders fijn, ongeacht hun ervaring of rijtalent. Als voorbeeld kijken we naar de bochtenstabiliteit: terwijl de Conti’s zich moeiteloos plat laten leggen en dan stevig en zeker in de bocht liggen (19 punten), wringen en bewegen de Dunlop TT100 GP’s in de bocht duidelijk meer en liggen daardoor onrustiger (14 punten). Subjectief geven de Conti’s dus een prettig rijgevoel, terwijl met name minder ervaren rijders zich op de Dunlops minder zeker zullen voelen.

NAT WEGDEK

“When the flag drops, the bullshit stops”, zo luidt een internationale race-wijsheid. Die geldt zeker ook voor de natte test van banden. Op nat wegdek komen de echt grote verschillen aan het licht en scheidt zich het kaf van het koren. Welke banden voelen zich als de figuurlijke vis in het letterlijke water?

Waar we elke keer weer van onder de indruk raken, is de verbetering van de natte grip bij motorbanden in de afgelopen 25 jaar. Hier mag je best van de vaak gebruikte (en niet altijd van toepassing zijnde) term kwantumsprong spreken – de spreekwoordelijke variant uiteraard. Er is namelijk echt een enorme vooruitgang geweest in de ontwikkeling van de natte grip, iets wat voor een belangrijk deel is te danken aan de toepassing van silica. Dit is een wit steenachtig materiaal dat in poedervorm aan het rubber wordt toegevoegd (deels) in plaats van roet. Deze kiezelzuurverbinding zorgt ervoor dat het rubber ook bij lagere temperaturen soepel blijft, waardoor het zich beter kan ‘vertanden’ met de ruwheid van het wegdek. Het is dus strikt gezien geen vergroting van de frictie, maar echt het vastgrijpen aan oneffenheden. Daarom werkt het juist ook in de regen zo goed; enerzijds omdat de banden dan duidelijk kouder blijven, anderzijds omdat de pure wrijving van twee gladde oppervlakken dan sterk afneemt. Het is ongelooflijk hoeveel veiliger motorbanden in de regen zijn geworden. Meer grip in bochten, bij acceleratie en vooral ook bij het remmen! De natuurwetten zijn voor youngtimers en retromotoren ‘natuurlijk’ hetzelfde, maar laatstgenoemde categorie betreft feitelijk moderne motoren en als zodanig zijn ze voorzien van ABS en meestal ook tractiecontrole. Daarmee rij je sowieso al een stukje veiliger en dus relaxter onder gladde omstandigheden.

Youngtimers als de Kawasaki ER-5 vragen daarentegen nog ouderwets ‘handwerk’ en bij het idee van een paniekstop in de regen gaan bij velen de nekharen al overeind staan. In al onze bandentesten zien we elke keer weer wezenlijke verschillen in de afgelegde afstand bij de remproef vanaf 100 km/uur. De rijders van de echte oude motoren zonder ABS (in de jaren negentig verscheen het antiblokkeersysteem pas hier en daar, voornamelijk op een paar BMW’s en Honda’s) zouden dus extra waarde moeten hechten aan goede natte grip, zelfs als ze zelden in de regen rijden (je komt er af en toe toch in terecht, tenslotte). Bij de genoemde remproef op nat wegdek zien we daarom een verschil in de testprocedures van de youngtimer-banden en de retrobanden. Met de van ABS voorziene Triumph Bonneville 1200 hebben we de gebruikelijke remproef vanaf 100 km/uur uitgevoerd, waarbij de uitkomst was dat er tussen de beste en slechtste band meer dan vijf meter verschil in remweg zit. Maar hoe te werk gaan met motoren zonder ABS? We hebben van deze remproef op nat wegdek afgezien, enerzijds omdat het te riskant is en anderzijds omdat de resultaten niet goed reproduceerbaar zouden zijn. Daarom hebben we het gehouden bij een combinatie van de datarecording en rondetijdmetingen op het natte testparcours en de subjectieve indrukken van de testrijders. Deze drie ‘kanalen’ leveren genoeg informatie om een goed beeld te krijgen van de beschikbare natte grip van de vijf sets testbanden. De felbegeerde gouden flipper op dit regenonderdeel gaat uiteindelijk naar de band die nauwkeurig stuurt, een duidelijk gevoel geeft over de beschikbare grip en die een breed grensgebied heeft, zodat je duidelijk wordt gewaarschuwd dat je aan het eind van de grip aan het raken bent. Dan is rijden in de regen niet eng meer.