Warmdraaien – Het schuurt, het jeukt en het stinkt een beetje

Het recente gedoe rond bpm-geknoei bij grijs geïmporteerde motorfietsen is echt zo’n dossier waarvan je stiekem hoopt dat het stilletjes weer via de achterdeur verdwijnt. Niet omdat het er niet toe doet, maar omdat het een ongemakkelijke waarheid blootlegt waar eigenlijk niemand echt op zit te wachten. Het schuurt, het jeukt en ja, het stinkt ook een beetje.
Met grijs importeren is op zichzelf natuurlijk niets mis. Integendeel zelfs. Het houdt de markt scherp, biedt keuze en kan de prijsdruk opvoeren. Daar profiteert de motorrijder van. Het gaat daarbij ook om serieuze aantallen, want de laatste paar jaar schurkte dat tegen de 20.000 stuks per jaar aan. Toch lijkt het nu structureel mis te gaan in de uitvoering.

De werkwijze zal bij de meesten wel bekend zijn. In het kort: motoren worden uit het buitenland gehaald, vaak met een op het oog aantrekkelijke prijs. Vervolgens wordt er bij de bpm-aangifte nogal creatief omgesprongen met de waardebepaling door bijvoorbeeld de leeftijd van de motor of eventuele schade hoger in te schatten. De consument betaalt dan zomaar een paar honderd euro minder belasting. Op papier klopt het allemaal maar nét, maar in de praktijk wringt de schoen. Wil je zo’n motorfiets uiteindelijk weer inruilen bij een erkende dealer, dan zal vrijwel zeker aan het licht komen dat de bpm-waarde te laag is ingeschat en dan zal zo’n dealer niet staan te springen om de motor in te ruilen.

De vraag is niet eens zozeer óf er gesjoemeld wordt, maar hoe wijdverbreid het is. Want laten we eerlijk zijn: als er in Nederland ruimte is om te rekken, wordt er gerekt. En als de pakkans laag is, verschuift de grens van wat ‘acceptabel’ is razendsnel. Dan wordt al even snel het vertrouwen aangetast. Niet alleen dat van de fiscus, maar ook dat tussen motorzaken onderling en richting de consument. Die laatste mag er immers van uitgaan dat de prijs van een motor – nieuw of gebruikt, grijs of officieel – op eerlijke wijze tot stand komt. Als daar aan getornd wordt, is er op zijn zachtst gezegd sprake van een probleem.

Te complexe regelgeving, te veel interpretatieruimte, te weinig handhaving; de reflex om vervolgens met een beschuldigende vinger naar Den Haag te wijzen is begrijpelijk maar ook te makkelijk. De branche zelf draagt immers net zo goed verantwoordelijkheid. Wie bewust de grens opzoekt en eroverheen gaat, kan zich niet verschuilen achter ‘het systeem’.
En uiteraard is er nog de groep die het wél netjes doet, laten we die vooral niet vergeten. Die doet keurig aangifte, hanteert realistische waarden en houdt zich netjes aan de spelregels. Die ondernemers worden in feite dubbel gestraft: ze verliezen de concurrentieslag én draaien door het gedrag van anderen straks waarschijnlijk op voor eventuele strengere regels. De wereld op z’n kop, zoals zo vaak.

Dat er door alle perikelen meer gecontroleerd gaat worden, ligt voor de hand. En wellicht worden ook de BPM-teugels strakker aangehaald. Lost dat de problemen op? Dat is nog maar de vraag. Zolang er ruimte is om de grens op te zoeken, zal dat gebeuren. Dat is geen cynisme, dat is realisme. En laten we wel wezen: daar wordt niemand beter van. Behalve misschien degene die nét even iets slimmer dacht te zijn dan de rest. Voor even dan. Tot de rekening komt…want als iets te mooi lijkt om waar te zijn, dan is dat vaak ook zo.

Jeroen Hidding
Hoofdredacteur MotoPlus