Complete Sella-ronde op termijn verkeersluw?

‘ZTL’ luidt de afkorting die motorrijders en automobilisten in de Dolomieten voortaan in gedachten moeten houden. Er wordt namelijk binnenkort een dergelijke ‘Zona a Traffico Limitato’ (verkeersbeperkte zone) ingesteld bij de Grödner Joch in Zuid-Tirol. Na Wolkenstein heeft ook Corvara een soortgelijk besluit genomen – en daarmee de beide gemeenten, waartussen de ongeveer 20 kilometer lange pasweg ligt.

In september en oktober 2026 vindt een proef plaats waarbij de dagelijkse toegang naar verwachting wordt beperkt tot 150 voertuigen; hieronder vallen naast motorfietsen en auto’s ook touringcars. Als de proef succesvol verloopt, zal de regeling vanaf 2027 elk jaar vijf maanden lang gelden, waarschijnlijk van half mei tot half oktober.

Hoe de uitvoering er precies uit zal zien en vooral of er nog meer Dolomietenpassen zullen volgen, daarover willen noch de gemeenten, noch de Zuid-Tiroolse deelstaatregering op dit moment meer informatie vrijgeven. Alleen de gemeentelijke besluiten, waarin sprake is van een werkgroep die een projectvoorstel voor de uitvoering heeft opgesteld, zijn openbaar.

De Zuid-Tiroolse deelstaatregering heeft tot nu toe een slechts zeer algemeen standpunt bekendgemaakt, waarin sprake is van de ‘toenemende belasting’ voor de bevolking door het groeiende verkeer en van nadelige gevolgen voor ‘de vakantiekwaliteit van de gasten en de verkeersveiligheid’. ‘Nadere details’, zo luidde het, zouden ‘te zijner tijd’ worden meegedeeld.

Ondanks deze afwijzing slaagde ons collega-motomagazine Motorrad erin het projectvoorstel in te zien. Dat geldt voorlopig alleen voor de Grödner Joch; er wordt echter uitdrukkelijk vermeld dat het de bedoeling is om de verkeersluwe zone ‘zo snel mogelijk uit te breiden naar andere Dolomietenpassen’, inclusief een tekening waarin ook verkeersluwe zones op de Sella- en Pordoi-Joch en de Campolongo-pas zijn aangegeven – dus op de volledige Sella-ronde.

De Grödner Joch fungeert in dit scenario als proefproject. Tijdens de testfase en ook daarna hebben alleen inwoners en gasten van hotels of restaurants langs de pas vrije doorgang. Zelfs toeristen die in omliggende gemeenten overnachten, mogen de pas alleen gebruiken voor de heen- en terugreis. Alle anderen moeten vooraf via internet een van de daarvoor bestemde ‘rotatieparkeerplaatsen’ op de pas reserveren.

De parkeertarieven voor motorfietsen en auto’s zouden tijdens de proefperiode tien euro voor twee uur bedragen, en later twintig euro. Hoeveel voertuigen er dagelijks het Joch op mogen, staat nog niet vast; volgens geruchten gaat het om 150 motorfietsen, auto’s en touringcars. Elektrische voertuigen worden in het voorstel met geen woord genoemd.

Over het algemeen zijn de reacties op het besluit om bij de Grödner Joch een ZTL in te stellen verdeeld. Terwijl milieuorganisaties en de Zuid-Tiroolse Alpenvereniging het plan toejuichten, waren de reacties op sociale media vernietigend: „Eerst zijn jullie rijk geworden dankzij ons”, zo luidde de teneur, „en nu willen jullie ons buitensluiten.” En verder: “om de toestroom van toeristen te beperken, had het volstaan om in de Dolomieten niet het ene na het andere luxehotel goed te keuren. Of om niet zo massaal reclame te maken en zo Instagrammers in groten getale aan te trekken”. “Jullie willen alleen nog maar rijke luxetoeristen”, schrijft een teleurgestelde gebruiker. “Maar misschien gaan jullie uiteindelijk weer melken, net als vroeger, toen jullie arme boeren waren.”

De proefperiode in september en oktober 2026 maakt de Grödner Joch tot een proefproject voor strengere verkeersregulering in de Dolomieten. Mocht het model aanslaan, dan zouden reserveringsplicht, quota en heffingen vanaf 2027 gedurende maanden de norm kunnen worden – mogelijk niet alleen op de Grödner Joch, maar ook op de gehele Sella-Ronde.