MotoPlus 19 / 2019

TECHNIEK MOTOPLUS 71 Honda Fireblade 900 Eerste lichtgewicht superbike met een vloeistofgekoelde viercilinder lijnmotor in 600-formaat. Slechts 128 pk sterk, maar volgetankt ook maar 203 kilo zwaar. Krukassen Een massaal toegepaste, klassieke 180-graden-krukas (boven) en de cross­ plane-krukas van Yamaha met 90 graden verzette kruktappen (onder), waardoor het blok klinkt en loopt als een V4. Yamaha YZF-R1 Met de crossplane-R1 ontstijgt Yamaha de viercilinder-eenheidsworst. Dit motorblok klinkt niet alleen volledig anders, het draait door de pulsaties ook heel anders. BMW K100 Viercilinder met liggende cilinders en een in lengterichting liggende krukas. Het was een moedige, eigenzinnige constructie, maar het vermogen was beperkt. vermogen en zette iedere andere productie­ motorfiets van dat moment in de schaduw. Honda maakte daarbij niet alleen optimaal gebruik van het feit dat de vier-in-lijn een regelmatige ontstekingsvolgorde en een goed uitgebalanceerde massa had, maar eveneens van het feit dat het vermogen door de dwarse positionering van het motorblok ook rechtstreeks via de versnellingsbak en de ketting naar het achterwiel kon worden gedi- rigeerd. Een moderne BMW S1000RR werkt in principe net zo, ook al is het motorblok vloei- stofgekoeld, heeft het een veel kortere slag, is het voorzien van kloeke Shiftcam-techniek, heeft het injectie en is het bijna drie keer zo sterk als het Honda-blok. Een paar decennia eerder wilden de Duitsers met hun K100-modellen nog eens de voor- delen van een in lengterichting liggende krukas uitspelen. Goed, ook op deze manier kon het vermogen direct via de cardanas naar het achterwiel worden geleid, maar wat het vermogen zelf betreft waren de mogelijk­ heden beperkter. Het blok moest het namelijk doen met kleinere cilinderboringen, omdat het anders veel te lang zou worden. Hetzelfde probleem dus als jaren eerder. Met de GSX-R750 tikte Suzuki in 1985 voor het eerst de 100-pk-grens aan, terwijl Honda met de Fireblade 900 de eerste echt super- lichte superbike bouwde. In de jaren negentig raasde er een echte viercilinder-tsunami over de mondiale motormarkt. De showrooms en wegen werden overstroomd met motoren van de grote vier uit Japan. Dankzij een structurele doorontwikkeling van het 600-, 1000- en big-bike-segment en latere machines als Kawasaki’s H2R met compressor werd alles tussen pakweg 70 en 300 pk vermogen afgedekt. Ook vandaag de dag en in de toekomst zal de klassieke vier- in-lijn een belangrijke rol blijven spelen. Maar zoals bij ieder perfect concept treedt na een aantal jaar een zekere verzadiging op. Yamaha, dat zich met de paralleltwin van de TRX850 al op een andere wijze onder- scheidde, ontwikkelde met haar crossplane-techniek een nieuwe vier-in-lijn-filosofie. Dankzij negentig graden verzette kruktappen loopt en klinkt deze viercilinder als een V4. Yamaha gebruikt deze techniek zowel in de R1 als in de M1 MotoGP-machine. Op de aan- staande EICMA motorshow in Milaan zullen we binnenkort ongetwijfeld zien wat de vier­ cilinder nog voor ons in petto heeft. Als we de geruchten mogen geloven, wil Honda de lat opnieuw een stuk hoger leggen. n