MotoPlus 11 2019

Conventionele verlichting Adaptieve bochten- verlichting ADAPTIEVE BOCHTEN­ VERLICHTING BMW komt de eer toe de zelfverstel­ lende bochtenverlichting in de motor­ wereld te hebben ingevoerd. Sinds 2011 is dit complexe verlichtingssys­ teem leverbaar op de K1600GT, daarna volgden enkele andere modellen. Bij dit systeemwordt via een beweeg­ bare spiegel het door een xenonlamp geproduceerde licht in de richting van de bocht geprojecteerd. Voor de beno­ digde verstelling wordt de hellings­ hoek van de motor gemeten. tijdens remmen fink tegengaan, maar die zijn door hun rij-eigenschappen niet voor alle motortypes geschikt. Het bekendste voorbeeld van zo’n veersysteem is de Telelever van BMW. Doordat daarbij tijdens remmen de weg beter verlicht blijft, zijn er in de afgelopen 25 jaar ongetwijfeld veel motorrijders behoed voor een ongeluk. Een ander aan motorfetsen inherent probleem is de gevaarlijk gebrekkige verlichting van bochten. Je zou misschien kunnen denken dat koplampen die gewoon aan de voorvork zijn gemonteerd – en dus meedraaien met het stuur – dit probleem voorkomen, maar zo werkt het helaas niet. Ten eerste rijdt een motor in een bocht bijna zonder stuuruitslag, dus daaraan heb je sowieso niks. Belangrijker is echter dat een motor in bochten schuin staat, waardoor je voor het verlichten van de bocht de koplamp niet zozeer opzij, maar vooral omhoog moet richten! Denk voor de beeld- vorming maar aan een motor die met zeer extreme hellingshoek, bijna horizontaal, door de bocht gaat. De lichtbundel opzij richten heeft geen zin, de weg loopt vanuit dat per- spectief als het ware omhoog. Daarnaast is er nog het bijkomende probleem – en dat is bij auto’s net zo – dat het dimlicht in de bocht gerefecteerde lichtbundel xenon­ projectielenslamp beweegbare spiegel elektrische stelmotor naar links lager schijnt dan naar rechts, om tegenliggers niet te verblinden. Linkerbochten worden dus nog slechter verlicht dan rechter- bochten. Wat betreft het verlichten van bochten is er de afgelopen jaren echter wel het een en ander gebeurd. Daarbij heeft BMW het voortouw genomen. Al in 2011 introduceerde het Duitse merk een adaptieve bochtenverlichting op de luxe toerbufel K1600GT. Daarbij wordt met behulp van een beweegbare spiegel de licht- bundel van een xenon-lamp in de richting van de bocht gerefecteerd. Een prachtig systeem, maar ook erg complex en duur. De spiegel moet immers op veilige en zekere wijze wor- den verteld hoe hij moet draaien, en dat moet hij dan ook nog razendsnel doen. Er waren dus nieuwe sensoren en nieuwe software nodig. In elk geval kon BMW voortborduren op de ervaringen met koplamphoogteverstelling van de auto-afdeling. Die voorziening werd op de K1600GT overigens meteen ook geïnstalleerd. De signaalgever daar bij is de vijfassige sensoreenheid van de motor, die naast acceleratie en deceleratie (remmen) ook de hellingshoek van de motor registreert. Daarbij kan de sensoreenheid door de snelheid - van de rol- en kantelhoekveranderingen zelfs bijna voorspellen wat de motor gaat doen en zo op tijd de zwenkspiegel verstellen. Wijzelf hebben alleen maar goede ervaringen met dit luxe verlichtingssysteem. Natuurlijk zou het mooi zijn als alle motorrijders van deze techniek konden profteren, maar de hoge prijs ervan staat dat in de weg. Inmiddels zijn er ech- ter nieuwe systemen die veel eenvoudiger van opzet zijn. Daarbij worden dezelfde sensoren gebruikt, maar in plaats van het bewegen van een spiegel worden er groepen vast gemon- teerde, in een bepaalde richting schijnende LED-lampen bijgeschakeld. Meestal zijn er drie groepen lampen die elk vanaf de bij- behorende hellingshoek worden geactiveerd. Bij dit door KTM geïntroduceerde systeem zijn er geen bewegende delen, gewoon een serie LED-lampen in de rand van de kuip. Goedkoop, licht en robuust. Het idee heeft dan ook al veel navolging gekregen. Tegenwoordig heeft bijna elk nieuw model motorfets een sensoreenheid voor het meten van de bewegingstoestand van de motor, de zogenaamde IMU (Inertia Measurement Unit). Het is dus niet zo moeilijk om bochtenver- lichting op alle nieuwe motoren in te voeren. » TECHNIEK MOTOPLUS 99