TT Tour

Dat doen we met een klein beetje hulp en wel van de Tour de TT als gids, een 65 kilometer lange motorroute die je langs de meest iconische plekken van die eerste TT-jaren voert. De route is volledig bewegwijzerd met niet te missen geel/zwarte bordjes en heeft als officieel startpunt hotel/restaurant De Bonte Wever in Assen. Maar in feite kun je de route overal wel oppikken en wij doen dat bij de huidige officiële ingang van het TT Circuit bij de niet te missen oranjekleurige en metershoge dubbele T voor de tunnel die naar de paddock leidt.

Vervoer voor vandaag? We hadden natuurlijk voor ultramodern comfort kunnen kiezen in de vorm van bijvoorbeeld een hieperdepiep allroad, maar we kozen voor iets lichts en behapbaars, wat ook de sfeer van ‘toen’ nog een beetje ademt en kwamen uit bij de nieuwe Kawasaki Meguro S1 en de Triumph Speed 400. Twee neo-retro eenpitters die helemaal niets met de TT te maken hebben, laat staan met racen, maar zich wel prima lenen voor een ontspannen ritje terug in de tijd.

Vlakbij het circuit, in het verlengde van de Haarbocht, staat een van de vele bij het Toyisme behorende kunstwerken met TT-thema die je langs de route tegenkomt. Het is wel handig om je telefoon bij je te hebben, want de informatie die je ter plekke op de begeleidende bordjes vindt is vaak summier.

We tuffen door richting het centrum van Assen, waarbij we via een lommerrijke buurt vol statige herenhuizen de Drentse hoofdstad binnenrijden. Hier werden op het Veemarktplein bij het toenmalige Café Marktzicht de motoren van de TT-deelnemers technisch gekeurd. Het plein zelf is tegenwoordig een voetgangersgebied, maar het kost niet veel moeite om je voor te stellen wat een spektakel zo’n keuring in die tijd geweest moet zijn. Coureurs, motoren, de geur van Castrol motorolie, strenge keurmeesters en rijendik publiek dat de motoren van dichtbij wilde bewonderen en als het even kon ook nog een handtekening van een favoriete rijder wilde bemachtigen. Hoeveel mensen die nu in het voorjaarszonnetje over het plein slenteren of genieten van een hapje of drankje op een terras zullen nog weet hebben van hetgeen zich hier lang geleden afspeelde en enkel nog levend wordt gehouden op zwart/wit foto’s en korrelige filmbeelden met een Polygoon-achtige commentaarstem?

We dompelen ons verder onder in het gevoel van toen, iets wat stiekem wel aanstekelijk werkt, en gaan op zoek naar van een overblijfsel van de beruchte Barteldsbocht, vernoemd naar een boerderij die ooit in deze bocht stond. We zoeken vergeefs, waarschijnlijk is deze scherprechter van weleer volledig opgegaan in een stukje nieuwe infrastructuur. Maar er wachten nog meer legendarische TT-punten, waarvan de ouderen onder ons de namen waarschijnlijk zo kunnen opdreunen. Illustere namen als De Brink in Rolde, de Koesteeg in Borger, de Oude Tol en de beroemde S-bocht in Hooghalen, waar we deze ‘trip down memory lane’ willen eindigen.

Maar eerst wacht Rolde, en meer precies de molen van Rolde op de Brink, waar op 11 juli 1925 de allereerste TT van start ging. Vanuit Rolde ging het over een stratencircuit met een lengte van liefst 28,4 kilometer zo de wijdheid van Drenthe in, dwars door dorpjes als Borger, Schoonloo, Grolloo, Hooghalen, Laaghalen en Laaghalerveen. Dat ging niet over biljartlakenstrak asfalt zoals er nu soepeltjes onder de wielen van onze Kawasaki en Triumph door rolt, maar over stuiterende, helse klinkerweggetjes met hier en daar zelfs een stuk onverharde weg. En dat met motorfietsen in de de meest elementaire zin des woords, vaak onbetrouwbaar en even vaak verstoken van enig veergemak. Bedenk daarbij dat de gemiddelde snelheid in de 500cc-klasse in dat eerste jaar al op ruim 91 kilometer per uur lag. Dat moeten mannen met ballen zijn geweest, al kun je je afvragen hoeveel daar na een ronde in het zadel nog van over was. En dan wachtten er nog een paar ronden….

We pakken hier en daar een modern en strak geplaveid klinkerweggetje mee, maar kunnen er alleen maar naar gissen hoe het echt geweest moet zijn. Daarbij zou je bijna vergeten dat je ook nog eens een circuit met een lengte van bijna dertig kilometer uit je hoofd moest kennen. Langs oneindige weilanden, vlak langs ontelbaar veel bomen en door gevoelsmatig duizend en één bochten. Hard remmen bij deze molen, insturen bij die boerderij, weer op het gas bij die kapschuur. Het begint ons al te duizelen. Een foutje was zo gemaakt en de gevolgen konden rampzalig zijn. Het laat zich misschien nog het best vergelijken met de TT op het Isle of Man of de vroegere Nürburgring. En dan te bedenken dat er nog tot 1955, toen het vernieuwde circuit met een lengte van nog ‘slechts’ 7.705 meter in gebruik werd genomen, over dit veeleisende stratencircuit werd gereden. Dat het uiteindelijk niet echt meer verantwoord was, blijkt wel uit de gemiddelde snelheid. Geoff Duke raffelde een ronde in 1954 al af met een gemiddelde van bijna 170 km/uur. Verzachtende omstandigheid was dat het gedeelte tussen Assen en Hooghalen inmiddels geasfalteerd was….

Na Rolde boenderen we in ons eigen bescheiden tempo door richting Borger. Tip van Willem: mocht je je even een coureur uit het verre verleden wanen, let dan wel goed op, want flitspalen zijn hier in ruime mate aanwezig. Borger rollen we binnen via de Koesteeg, tegenwoordig een lieflijk strak klinkerweggetje, maar voor de TT-deelnemers uit die vroege dagen was het een beruchte passage. De Koesteeg was destijds namelijk niet alleen erg smal, maar ook deels onverhard, bedeeld met wat listige bochten en om het af te toppen ook nog erg hobbelig.

Met gezwinde spoed gaat het vervolgens door Grolloo. Tijd om even te stoppen in dit museumachtige dorpje gunnen we ons – net als de coureurs destijds – niet. We ruiken onze finish in Hooghalen en jakkeren – gevoelsmatig dan met onze gemoedelijke eenpitters – toch wat oneerbiedig langs de plek waar in een ver verleden de Oude Tol stond. Deze plek, vlak tegen de huidige A28 aan, was een belangrijk meetpunt op een ongeveer een derde van het circuit en ook voor toeschouwers was het een populaire stek.

In Hooghalen parkeren we de Kawasaki en de Triumph om onszelf op het terras van Bakkerij Fleddérus op een ouderwets wentelteefje met ahornsiroop te trakteren. Terwijl de beide eenpitters aanstekelijk staan na te tikken speuren we met een half oog ook naar de befaamde S-bocht van Hooghalen, onze eindbestemming. Die kunnen we vanaf het terras bijna zien, zo blijkt. Ook dit was ooit een befaamd punt van het oude TT Circuit. Die S-slinger, die de coureurs richting Laaghalen voerde, was een lastige bochtencombinatie en daarom ook een bij het publiek geliefd punt. Maar daar waar ooit de volgepakte tribunes stonden en een groot rondebord, waarop het wedstrijdverloop werd bijgehouden, is tegenwoordig een keurig straatje met strak aangeharkte tuintjes. Kijk je goed, dan kun je de ’S’ nog wel degelijk in het redelijk rechtgetrokken weggetje ontdekken en met een beetje fantasie zie en hoor je de motoren met dikke ongedempte klappen uit de uitlaten eerst naar links en vervolgens naar rechts door die lang getrokken ’S’ denderen.

Ja, een dagje Tour de TT is misschien wel leuker dan verwacht. Alsof je een dagje door een groot openluchtmuseum der vaderlandse TT-racerij toert. Misschien wat obligaat, maar zo’n ritje brengt het verleden toch wel enigszins tot leven. Het best beleef je zo’n dag zonder de bloedspoed die de coureurs in vroeger dagen hadden. Lekker op je gemakje alles in je opnemen en af en toe een keer stoppen voor een bakkie en een plakkie typische Drentse Turfkoek.