Ostalb, Duitsland

De Ostalb heeft –in ieder geval in Schwäben– niet de beste reputatie. Het gebied staat bekend als weinig verheffend, landschappelijk zou het diepte in zowel letterlijke als figuurlijke zin missen, en ook de lokale inwoners zouden nogal kort van stof zijn. De Ostalbkreis, de op twee na grootste landkreis (regionale bestuurseenheid red.) van Baden-Württemberg, wordt van noord naar zuid doorkruist door de A7 en de regio heeft ook niet echt een natuurlijk ontstane identiteit en historie, het is veel meer een bureaucratische vrucht van de jaren zeventig.

Weliswaar liggend op een prachtig stukje land, maar zo op het eerste gezicht klinkt het allemaal net zo uitnodigend als de gruwel van een lokaal industrieterrein of een kale snelweg. Plaatsen waar je met de motor het liefst met een wijde boog omheen rijdt. En eerlijk is eerlijk, van zulke gebieden zijn er hier zeker ook genoeg. Toch weten de lokale motorrijders wel beter. Als ze zelf onderweg zijn naar mooie pareltjes in de omgeving, rijden ze niet simpelweg ‘doahnoah’ (‘daarheen’), maar liever ‘doanebenum’ (‘eromheen’). Ze pakken kortom de schilderachtige omweg. En dat loont, want de regio is bezaaid met kleine, kronkelende weggetjes die het hart van elke motorrijder sneller doen kloppen.

In begin jaren zestig was tweederde van de lokale wegen rondom Aalen, met een dikke 70.000 inwoners de grootste stad van de regio, nog onverhard. Inmiddels is dat natuurlijk wel anders, al blijft er gelukkig genoeg ongerepte gebied over dat is ontsnapt aan de onstuitbare moderniseringsdrift en waar je nog altijd perfect de authentieke charme van het landschap kunt opsnuiven. Iets dat je natuurlijk het best doet op twee wielen.

Helemaal in het zadel van een stel karaktermachines zoals vandaag het geval. Andy’s omgebouwde Yamaha SR500 klinkt alsof de uitlaat van dichtbij kogels aan het afvuren is. “Allemaal keurig binnen de wettelijke kaders hoor”, zegt Andy terwijl hij op de traptreden voor een cafeetje zit. Hij is echt een kind van regio en laat ons kennismaken met ‘zijn’ Ostalb. In de weide tegenover het café blaten een aantal schapen en wanneer Andy opstaat om naar het hek te lopen, schiet de kudde en masse in de richting van waar hij naartoe loopt. Grote bruine ogen staren ons aan als ze geduldig met hun kop over de omheining hangen om gekroeld te worden. Blijft toch altijd een aangename bezigheid, zo dicht bij de dieren zijn. Het geeft een gevoel van rust, doet de hectiek van alledag direct verstommen. Bovendien is het ook best prettig verder rijden met het gevoel dat die dieren het daar maar wat goed hebben in de weide achter kasteel Taxis, dat met zijn opvallende witte façaden in de verte trots boven de bomen uittorent.

Vanochtend in alle vroegte, de zon was nog maar net op, zijn we al op pad gegaan. Geroemd om onze zeer georganiseerde aard hadden we vooraf al een in theorie zeer beloftevolle route uitgestippeld en in het navigatiesysteem geladen. Maar zoals het leven in het algemeen, heeft ook de omgeving de nodige, leuke verrassingen in petto, waardoor we gaandeweg steeds verder van de oorspronkelijke planning afdwalen. Hoewel de neuroot in mij het er af en toe moeilijk mee heeft, blijkt het uiteindelijk ook weer echt een sport om na de verrassingen van een ongeplande omweg, weer te ‘verdwalen’ naar de juiste richting. Zoals naar de Abdij van Neresheim bijvoorbeeld, waarvan de laat barokke kerk ooit door een kunsthistoricus werd omschreven als ‘verbijsterend grandioos’. Daar is overigens geen woord van gelogen. In de abdij bewaken nog altijd zeven benedictijner monniken het fort, weten misschien een andere weg naar geluk dan wij. Bidden in plaats van motorrijden? Misschien, al lijkt geluk overal mogelijk op de Schwabische Alb. Een paar jaar geleden bracht een zeer omvangrijk bevolkingsonderzoek namelijk de volgende ontdekking aan de dag: van alle mensen in Duitsland zijn de inwoners van de Ostalb – grote verrassing!! – het gelukkigst. Waar komt al dat geluk dan toch in hemelsnaam vandaan? Nou, daar zijn meerdere antwoorden op mogelijk. Zo kun je je bijvoorbeeld de hele dag in een van de cafés langs de weg tegoed doen aan de talrijke, altijd smakelijke taarten, waarbij je doorgaans ook vanzelf in een geanimeerd gesprek verzeild raakt met een lokale gast. Geluk lijkt in deze regio uit de hemel te vallen!

Dat ‘ontdekken’ van de plaatselijke gastronomie kost overigens wel de nodige tijd, zo ondervinden we aan den lijve. Wanneer we eindelijk weer verder rijden ontmoeten we op een klein vliegveld in de buurt van Bopfingen Michael. Als amateurpiloot is hij helemaal niet verbaasd over hoe hij zo gelukkig kan zijn op de Ostalb. “Ik snap het zelfs heel goed”, vertelt hij onomwonden, om vervolgens zijn relaas te doen over hoe het voelt om met een zweefvliegtuigje in alle stilte over het gebied te glijden. Alleen al zijn verhaal neemt je mee een andere wereld in. “Je bent helemaal alleen met jezelf, met wat je doet en waar je bent. Je denkt aan niks anders, je hoofd heeft”, vertelt Michael omhoog wijzend, “heeft daarboven echt een pauze.” We vragen onszelf af of dat ook bij ons gebeurt als we aan het motorrijden zijn? Eén met het wegdek, met de motor en met de omgeving. Ja, eigenlijk zijn er best de nodige parallellen tussen zweefvliegen en motorrijden.
We stappen weer op, maar niet voor heel lang. Slechts een steenworp verder ligt bij Nördlingen de Rieskrater, een vulkaankrater, die zich zo op het eerste gezicht niet echt oogt als een klassieke krater met hoge wanden. Toch is het dat wel degelijk. “Dat is ook precies de reden waarom hier vaak bussen met toeristen stoppen”, legt Michael uit. Ze stoppen aan het einde van het vliegveld, waarna de toeristen een blik tot héél erg ver door de omgeving werpen, en daarmee ook héél ver terug in de geschiedenis gaan. Waarschijnlijk zonder het zelf echt goed te beseffen, staan ze ook in oog met de inmiddels met groen overgroeide gevolgen van een catastrofale inslag die hier miljoenen jaren geleden plaatsvond. Vijftien miljoen jaar om precies te zijn, stond een klein brokje uit de ruimte aan de basis van een immense knal, een soort regionale oerknal zou je haast kunnen zeggen.

Het brokje was niet groter dan 1,5 kilometer, maar met een snelheid van meer dan 70.000 kilometer per uur sloeg hij in aan de rand van de Ostalb. Met de enorme energie van 1,8 miljoen kernbommen, volgens wetenschappers, vaagde de asteroïde onmiddellijk al het leven in een straal van meer dan honderd kilometer uit, brandde zichzelf op en liet een reusachtige soepkom in het landschap achter. De gigantische krater onder onze voeten is wel zestig meter diep en 24 kilometer in doorsnee. “Was de asteroïde maar een klein stukje naar het westen was afgedwaald”, verduidelijkt Andy met gefronste wenkbrauwen, “dan zou er nu helemaal geen sprake zijn van een Ostalb.” Geen kasteel Baldern, geen Aalen en geen Heidenheim. Geen gezellige meertjes rond Ellwangen, geen kolenmijnen, geen Limes, geen diep donkere bossen tussen Bartholomä en Zang en zeker geen pittoreske Furtlepas.

Zonder het in de gaten te hebben merken we opeens hoe snel de dag eigenlijk voorbij is gevlogen. En dat terwijl er nog een behoorlijke lus open staat van onze oorspronkelijk geplande tocht voor vandaag. Hemelsbreed is het nog maar een paar kilometer naar ons hotel, een wederom ongeplande afslag die we vanwege het snel invallende donker toch maar besluiten te nemen. En ach, wat maakt het ook uit. Morgen weer een dag, een nieuwe dag met nieuw geluk. Geluk zo besmettelijk, dat het bijna gegarandeerd is in de Ostalb!