MotoPlus 11 2019

VERLICHTING (DEEL 2) VERLICHTING LEDUITVOERING Ze bestaan al, maar worden nog niet veel gebruikt: zogenaamde loop­ lichtrichtingaanwijzers. In de auto­ KOPLAMPCONSTRUCTIE LOOPLICHT­ RICHTINGAANWIJZERS LEDkoplampen hebben vanwege de warmteontwikkeling een koel­ lichaam nodig en soms een aan­ vullende ventilator, omdat ze in tegenstelling tot gloeien gasontla­ dingslampen zelf niet tegen de hitte kunnen. Verder is deze nieuwe ver­ lichtingstechniek heel compact. LEDprintplaat LEDdagrijlampen behuizing tussenring afdekrand dagrijlampen aansluitkabel koplampglas koelventilator refector grootlicht wereld maken veel nieuwe Audi’s er gebruik van. Dankzij kleine maar lichtsterke ‘lopende’ LED’s kan toch een stukje extra veiligheid worden behaald. Het wachten is op de eerste motorfabrikant die dit gaat toepassen. Dankzij de compacte bouw kunnen LEDlampen ook heel goed worden gebruikt om nieuwe vormen aan ver­ lichting te geven, zoals hier bijvoor­ beeld bij Ducati en HarleyDavidson. HET IS DUIDEL I JK: DE OPMARS VAN LEDVERL ICHT ING IS NIET MEER TE STUITEN. EN WAAROM ZOUDEN WE OOK? weegt nog niet eens de helft daarvan, bij een veel grotere lichtopbrengst. Overigens vragen LED’s toch wel om wat extra voorzieningen. Hoewel LED’s veel minder warmte ontwikkelen dan gloeilampen en gasontladingslampen, moeten ze namelijk wel gekoeld worden; dit omdat LED’s in tegenstelling tot genoemde lampen zelf niet goed tegen warmte kunnen. Daarom moeten ze op een koellichaam (een blok metaal met koelribben) worden gemon- teerd. Daarnaast is er vaak nog een kleine ven- tilator aanwezig. In feite moet er op een nieuwe manier worden nagedacht over de constructie van een koplamp. Zo heeft KTM de koplamp in tweeën gedeeld, de twee koellichamen in lengterichting gemon- teerd, de LED’s er aan de zijkanten tegenaan gemonteerd en het licht met behulp van kleine refectoren naar voren gericht. De opening tussen de twee koplamphelften krijgt directe rijwind, dus volop koeling. En: de koellichamen dienen tevens als kuipframe, waardoor ze feite- lijk nauwelijks extra gewicht toevoegen en ook nog hun warmte goed kwijt kunnen. De hele unit van koplamp en kuipframe weegt maar zo’n twee kilo. De in achterlichten en richtingaanwijzers gebruikte LED’s zijn veel zwakker en hebben zo’n uitgebreid koelsysteem niet nodig. Ook hier kun je zien hoe creatief de vormgevers momen- teel te werk gaan. De achterlichten, die vroeger nog een simpel rood plastic doosje waren met daarin een of twee tweedraads-gloeilampen voor achterlicht en remlicht, zijn geëvolueerd tot markante lichtsculpturen. Door het snellere reageren van LED’s zijn ze echter niet alleen maar mooier maar ook veiliger, want een fractie van een seconde sneller oplichtend remlicht kan voor het achteropkomend verkeer op hoge snelheid meerdere meters schelen in remweg. Wat daarentegen dus niet meer te stoppen is: de zegetocht van de LED. n TECHNIEK MOTOPLUS 103